Filip Jordens brengt Brel

Jacques Brel is niet alleen de man van Ne me quitte pas, Marieke, Bruxelles of La chanson des vieux amants. Brel schreef honderden nummers, gaf het beste van zichzelf in talloze optredens, acteerde in films en leefde en werkte passioneel tot aan zijn vroegtijdige dood. Dat Brel wordt gemist, hoeft geen betoog. Maar voor wie toch een indruk wil krijgen van hoe de man destijds op een podium geklonken moet hebben, is er nog altijd Filip Jordens.

Jordens brengt zijn Hommage à Brel ondertussen al langer dan Brel zelf heeft opgetreden. Toen hij ermee begon, was iedereen het erover eens dat de manier waarop Jordens Brels oeuvre eer aan deed, waarachtig en respectvol was. Daarmee trekt hij nog altijd volle zalen, ook internationaal. In Kraainem doet hij dat met zijn kwartet topmuzikanten: pianist Xavier Locus, accordeonist Stijn Bettens, contrabassist Jean-Louis Rassinfosse en drummer Yves Baibay.

Als we hem spreken, is Jordens bezig aan een minitournee door Nederland. Krijgen de Nederlanders in ruil voor hun kroketten uit de muur een nummer als Amsterdam geserveerd? ‘Het is grappig dat je dat zegt,’ antwoordt Jordens, ‘want we hadden het net nog over de setlist. Die is altijd anders. Voor mij zijn er geen obligate stukken, dus ik schaam me er niet voor om klassiekers weg te laten. Maar in principe staat Amsterdam er wel ergens tussen. We brengen op een avond 20 à 23 liedjes. In alle verschillende formules waarin Hommage à Brel al bestaan heeft, hebben we ongeveer een 150-tal van de 300 liedjes die Brel ooit schreef in het repertoire gehad.’

Je bent dan ook al lang bezig. Hoe lang precies?

‘Er is geen specifieke begindatum. Het begon ergens in 1993, maar met soms grote pauzes zoals tussen 1996 en 2000. Belangrijk was natuurlijk wel dat moment toen ik uit mijn douche stapte en besloot om Brel niet alleen meer daar, maar ook in een café en daarna in een theater te gaan zingen. Blijkbaar had ik de behoefte om die passie en bewondering met een publiek te delen. Dat is uiteindelijk bijna een mystieke kwestie.’

Je imiteert niet, maar zit Brel wel dicht op de huid. Hoe zou je je aanpak omschrijven?

‘De vergelijking die voor mij het meest steek houdt, is die met iemand die klassieke muziek vertolkt. Op de partituur van een klassieke muzikant staat duidelijk aangegeven wat er moet gespeeld worden en hoe. In ons geval bestaan er ook opnames, in sommige gevallen zelfs van meerdere liveversies. Daarna ga je aan de slag met dat bronmateriaal, door te proberen het te begrijpen. Uitvoerders hebben de intentie om de ‘boodschap’ van de componist zo veel mogelijk te laten schitteren. Zonder zichzelf volledig weg te cijferen, want elke muzikant speelt natuurlijk met zijn eigen bagage. Daardoor zijn verschillende uitvoeringen van dezelfde partituur toch heel anders.’

Je hebt kleinkunst en theater gestudeerd, maar hoe kwam je zelf Brel op het spoor?

‘Op het vlak van de Franse taal had ik een beetje een voorsprong, doordat mijn vader een Franstalige Vlaming was. Daarnaast stak er in de walkman van mijn tienerjaren toevallig een cassette met liedjes van Brel, die ik heel vaak heb beluisterd omdat ik in het begin nog geen geld had om andere cassettes te kopen. Dat is een anekdote natuurlijk, maar misschien is het ook niet verwonderlijk dat iemand Brel ontdekt rond zijn 16e. Veel van de emotionele thema’s waar hij het over heeft, plus zijn rebelse karakter, zijn belangrijk op die leeftijd. Voor de rest is het een mysterie. Was het anders gelopen als er een cassette van Leonard Cohen of Bob Dylan in mijn walkman had gezeten? Het is vooral een ongelooflijk cadeau om die liedjes met hun blijvende waarde te kunnen zingen. Neem een liedje als Le Diable, waarin Brel kritisch is voor de oorlogszuchtige en egocentrische consumptiemaatschappij. Dat is 70 jaar oud, maar sinds Trump opnieuw de wacht houdt in het Witte Huis wordt dat terug heel actueel.’

Zijn het meestal kenners en liefhebbers die komen kijken?

‘Ik denk dat Hommage à Brel sowieso voor de meeste mensen een ontdekking is. Omdat je live in een concertzaal of in het theater, in een sfeer waarbij we vooral de focus leggen op muzikaliteit en tekstkwaliteit, dingen hoort die je in een opname niet hoort. Dat er veel twintigers in ons publiek zitten, kunnen we dan helaas weer niet zeggen.’

Iets zegt me dat ik jou niet naar je favoriete Brel-nummer moet vragen.

‘Soms wordt me wel eens gevraagd om op een evenement twee of drie liedjes te komen zingen. Meestal zeggen ze er dan ook bij welke ze graag zouden horen. Dat vind ik altijd moeilijk, omdat ik vind dat je Brel daarmee geen eer aan doet. Ook zijn dochter France heeft het over de vele facetten die maken dat de diamant van Brel zo schittert.’

Tekst: Michaël Bellon
Foto: Tine De Wilde
Uit: Lijsterbes februari 2026