Nederlands leren in de Lijsterbes

‘Ik leer Nederlands om meer van de samenleving te begrijpen’

‘Ik spréék beter Nederlands dan dat ik het schrijf’, zegt Öney Lütfi ilteriş als we hem vragen naar zijn ervaringen in het volwassenenonderwijs. ‘Ik heb nu niveau 2.1 voor schrijven en 2.3 voor mondeling’, verwijst hij naar de standaard- niveaus die alle CVO’s in Vlaanderen hanteren. Öney woont al 20 jaar in België, waarvan 15 in Wezembeek-Oppem. Als zelf- standige informaticus verblijft hij regelmatig in het buitenland. Zijn moedertaal is Turks, maar hij leerde ook Chinees tijdens zijn tijd in China en spreekt ook goed Frans en Engels. Nederlands wordt dus zijn vijfde taal. ‘Ik ben twee keer eerder gestart met lessen Nederlands, maar uiteindelijk had ik het toen te druk. Nu wil ik echt doorzetten. Niet zozeer omdat ik het nodig heb voor mijn werk. Mijn kinderen gaan ook naar een Europese school en de meeste mensen spreken hier Frans. Deze keer doe ik het vooral uit interesse. Tot nu toe had ik weinig connectie met de Nederlandstaligen in België en met hun leefwereld, die mij nochtans interessant lijkt. Ik leer dus Nederlands om meer van de samenleving te begrijpen en nog meer contacten te kunnen leggen.’

Over Crescendo CVO is Öney heel enthousiast. ‘De lessen zijn goed, alles is goed georganiseerd, de website is handig en ik kan er voor weinig geld verschillende cursussen volgen per week, ook online.’ Öney is duidelijk heel gemotiveerd. ‘Ik studeer eigenlijk elke dag en niet alleen voor de lessen in het CVO. De taal van mijn computer staat nu ook ingesteld op Nederlands, ik kijk naar de VRT en ik ga naar Café Combinne. Soms vraag ik iemand om tien minuutjes met mij te praten in ruil voor een koffie. Meestal zeggen mensen dan ja. Boeken lezen vind ik wel moeilijk. Daarvoor moet ik mijn woordenschat nog wat uitbreiden.’

Makkelijk bereikbaar

Qua motivatie en enthousiasme moet Ruben Castellnou nauwelijks onderdoen voor zijn klasgenoot. Ruben woont sinds 2022 in België en sinds begin 2023 in Zaventem. Hij is adviseur voor het provinciebestuur in Waals-Brabant en is ook politiek actief. Hij is afkomstig uit Zuid-Frankrijk, zijn ouders zijn Catalaans en zijn moedertaal is het Occitaans. Daarnaast spreekt hij ook Catalaans, Spaans, een beetje Italiaans, Frans en nu dus ook Nederlands. Waarom hij zo graag Nederlands wilde leren? ‘Ook voor mij is het geen verplichting of noodzaak, maar ik zie het wel als een plus, ook professioneel. Die drie uur les elke maandagavond kan ik goed combineren met mijn job. Al was het wel een meevaller dat ik uiteindelijk naar Crescendo CVO in Kraainem kon. De CVO’s van Brussel, Heverlee en Mechelen, waar ik ook les heb gevolgd, waren minder makkelijk bereikbaar.’

Op de vraag of hij het Nederlands moeilijk vindt en of Nederlandstaligen hem voldoende de kans geven om zijn Nederlands ook buiten de klas te oefenen, zegt Ruben het volgende: ‘Het dialect in onze regio is goed verstaanbaar. Hier en daar zitten er ook Franse woorden tussen. Maar als ik naar Nederland of de kust ga, raak ik wel eens ontmoedigd omdat ik het Nederlands daar minder goed versta en het gevoel krijg dat ik een slechte student ben. (lacht) Maar als mensen zien dat ik een inspanning doe, doen zij meestal ook extra moeite door bijvoorbeeld wat trager te praten.’ De lessen NT2 bevallen hem ook goed. ‘Op het basisniveau kom je soms in een klas terecht waar de motivatie en het niveau van de cursisten wat verschillen, maar nu zit de dynamiek echt goed.’

De sfeer zit goed

Hilde Smets was het afgelopen schooljaar leerkracht NT2 van Öney en Ruben en was blij met zulke gemotiveerde leerlingen. ‘Ik was aangenaam verrast door het niveau en de fijne sfeer in de klas. Van de twaalf cursisten hebben er dan ook tien hun certificaten behaald. Dat veel cursisten eerder al andere talen hebben geleerd, helpt zeker.’

Crescendo is een groot CVO, met campussen in de provincie Antwerpen (met Mechelen als hoofdzetel) en Vlaams-Brabant (met Tervuren als centrale campus). In GC de Lijsterbes zijn de lessen in samenwerking met vzw ‘de Rand’. Dit schooljaar zullen dat alleen de basisniveaus 1.1 en 1.2 zijn. Hilde: ‘Cursisten kunnen kiezen voor twee ochtendklassen per week van september tot januari, of een avondklas per week van september tot juni. Het gaat telkens over 120 uur in totaal. Het hoofddoel is om de cursisten te helpen functioneren in het dagelijkse leven door Nederlands te begrijpen, spreken, lezen en schrijven. Vanaf niveau 2.1 is het mogelijk om mondeling en schriftelijk apart te volgen. Cursisten die slagen, krijgen een officieel certificaat dat geldig is op de arbeidsmarkt en dat vaak ook nodig is om te studeren of de Belgische nationaliteit te verwerven.’

Het publiek is een mengelmoes van mensen die voor hun werk Nederlands leren – expats, maar ook zelfstandigen – maar evengoed gemotiveerde gepensioneerden. ‘Dat zij dicht bij hun woonplaats les kunnen volgen, is voor veel van deze soms drukbezette mensen een groot voordeel. Het is wel belangrijk om te weten dat mensen die nog nooit lessen gevolgd hebben in een CVO in Vlaanderen zich eerst moeten aanmelden via het Agentschap Integratie en Inburgering (AgII). Dat organiseert samen met GC de Kam, GC de Lijsterbes en Crescendo jaarlijks een aantal infosessies, meestal in januari en augustus. Inschrijven is nodig. AgII bepaalt dan aan de hand van een eerste gesprek en niveautest welke cursus ze het best volgen bij een CVO of een centrum voor basiseducatie (LIGO) voor mensen die maximaal een secundair diploma hebben.’

Tekst: Michaël Bellon
Foto: © Tine De Wilde
Uit: lijsterbes september 2025