De laatste noot van De Frivole Framboos

Wat bracht jullie ertoe om met Finalementhee jullie laatste etappe in te zetten?

‘Met Finalementhee beginnen we dit najaar aan een nieuwe show. Dat betekent ook het begin van zo’n vier jaar toeren door Vlaanderen. We zijn er dus nog wel even zoet mee. Maar inderdaad, we hebben besloten om er daarna een punt achter te zetten. Onlangs ben ik 69 geworden. Tel daar nog vier jaar bij en ik ben 73. Dan wordt het stilletjesaan tijd om de bladzijde om te draaien.’

Hoe is De Frivole Framboos ontstaan?

‘Eigenlijk zijn wij verschillende keren ontstaan. (Lacht) Het echte begin situeert zich in 1978. Ik was toen assistent-dirigent van het Chorale Caecilia, een Antwerps koor, en wilde een vrolijke noot toevoegen tijdens het al te serieuze Caeciliafeest. Ik deed een slabbetje aan en zong Schuberts Heidenröslein. Het publiek vond dat hilarisch. Het werd ook opgepikt door andere aanwezigen, zoals directeuren van muziekscholen die vroegen of ik dezelfde performance op een lerarenconcert kon brengen.’

Virtuositeit kruiden met humor is een typisch recept van De Frivole Framboos. Vanwaar die atypische combinatie?

‘Al vanaf mijn zevende zing ik als solist voor koren. Ik heb altijd gehouden van het contact dat je al zingend met een publiek maakt. Humor maakt dat contact nog directer. Ik herinner mij een concert dat ik als negenjarige met mijn ouders in Salzburg hoorde. Perfect gebracht door een bariton en pianist, maar zij wisselden geen woord met het publiek. Toen al wist ik dat ik het later anders zou doen. Muziek is een verhaal dat je wil overbrengen. De verbondenheid met de mensen in de zaal vind ik cruciaal.’

‘De Frivole Framboos is dan ook niet als een concept ontstaan. Ik wilde gewoon een stap verder gaan dan alleen een werk van een componist mooi zingen. Even belangrijk vind ik het om niet aan muzikaal hokjesdenken te doen en de muren tussen bepaalde genres (klassieke muziek, jazz, pop, chanson …) te doorbreken. En niet te vergeten: muziek gaat niet over de ego’s van muzikanten in de schijnwerpers plaatsen, maar over 12 mensen ontroeren of aan het lachen brengen. Ook dat doen we met De Frivole Framboos: de overdreven sérieux die vaak met klassieke muziek gepaard gaat, doorprikken.’

Het is knap hoe jullie klassieke muziek met andere muziekgenres mixen en zo tot een herkenbaar en verfrissend resultaat komen.

‘Ons vertrekpunt is mooie muziek brengen. In combinatie met een humoristisch verhaal kan dat verrassend zijn. Zo mixten we bijvoorbeeld de Nederlandse dans, de polonaise van Chopin, met Amsterdamse volksliedjes. Het verhaal gaat immers dat de polonaise in Amsterdam ontstaan is. Het resultaat: volkse liedjes met een klassieke sound. Het fijne aan de samenwerking met Bart Van Caenegem is dat hij ook naadloos van het ene muziekgenre naar het andere schakelt. Zijn vader deed hem dat al voor. Toen hij als kleine jongen bij hem op schoot zat, speelde hij Brel, Bach en popmuziek door elkaar. Het genre maakte niet uit, zolang het maar mooi was.’

‘Let wel: wij plakken nooit verschillende muziekstukken aan elkaar. De verschillende stukken moeten naadloos in elkaar overvloeien. Als toehoorder mag je niet horen dat dit een hele karwei kan zijn, met veel vallen en opstaan. Ik denk bijvoorbeeld aan de onwaarneembare overgangen die we bedachten voor het aan elkaar lassen van Bohemian Rhapsody van Queen, Rhapsody in Blue van Gershwin en Hungarian Rhapsody van Liszt. Het heeft een paar maanden gekost voor dat helemaal juist zat en als één geheel klonk.’

Hoe zijn jullie eigenlijk op de naam, De Frivole Framboos, gekomen?

‘Voor ons eerste optreden hadden wij zelfs nog geen naam. We hebben dan ter plaatse een naam verzonnen. We dachten aan De Banale Banaan, De Populaire Populieren … Het werd De Frivole Framboos.’

Wat waren de voorbije jaren jullie hoogtepunten?

‘Het gebeurt regelmatig dat na de voorstelling iemand naar ons toe komt en zegt: ‘Amai, wat een voorstelling. Jullie optreden zou door de mutualiteit terugbetaald moeten worden.’ Dat is toch het mooiste compliment dat je kunt krijgen. Ooit vertelde een dame ons zelfs dat onze voorstelling haar zo geraakt had dat ze zich voor het eerst, na zo veel jaar, opnieuw verbonden voelde met haar overleden echtgenoot. Ook dat kunnen muziek en humor teweegbrengen.’

‘Een persoonlijk hoogtepunt vind ik mijn ontmoeting met Toon Hermans. Naar aanleiding van zijn zeventigste verjaardag hadden we als De Frivole Framboos meegewerkt aan een voorstelling die aan hem opgedragen werd. We hadden meteen een goed contact. Later nodigde hij mij uit bij hem thuis. Hij verwoordde heel mooi hoe mijn optreden hem geraakt had. Het was ook bijzonder om de ogen van die oudere man opnieuw te zien fonkelen als hij over zijn nieuwste show kon praten.’

Hoe is de samenwerking tussen jou en pianist Bart Van Caenegem met de jaren geëvolueerd?

‘Bart is een schitterende muzikant, die geen muziek speelt om te tonen wat hij kan, maar gewoon omdat hij het zo graag doet en ervan geniet om iets over te brengen. We geraken steeds meer op elkaar ingespeeld. Hoewel het lijkt alsof onze show improvisatie is, kan je ervan op aan dat er veel repetities aan voorafgaan.’

‘Ik heb altijd gehouden van het contact dat je al zingend met een publiek maakt. Humor maakt dat contact nog directer’

Wat hopen jullie het publiek te brengen met deze laatste show?

‘Vaak zeggen mensen: kan het zijn dat ik jullie 25 jaar geleden gezien heb? Dan antwoord ik dat dat zeker kan. Ik stel hen dan de vraag wat zij zich nog herinneren van onze show. Meestal krijg ik als antwoord dat ze niet meer precies weten wat voor muziek we speelden. Wat ze wel nog weten, is dat ze zich na de voorstelling ontzettend goed voelden. Zeg nu zelf, meer moet dat toch niet zijn.’ (lacht)