Cultuur: Muziek die buiten de lijntjes kleurt

De Brusselaar Vitja Pauwels bracht recent zijn soloalbum Drift by / Sink in uit. Daarnaast is hij frontman van Bombataz, speelt hij onder meer bij en voor Naima Joris, An Pierlé en Woolvs. Eind 2022 speelde hij op het BRAND! Festival in Mechelen samen met levende Amerikaanse gitaarlegende Marc Ribot (Ceramic Dog, Tom Waits, John Zorn, Elvis Costello …). De opnames van dat concert werden in januari uitgebracht als het eerste album van Pauwels’ nieuwe band Early Life Forms – een kwartet met ook gitarist Frederik Leroux (Poor Isa, en ooit leraar van Pauwels), Laurens Dierickx op hammondorgel (Absynthe Minded) en drummer Casper Van De Velde (schntzl, Bombataz).

Eigen stijl

Pauwels groeide op in Vilvoorde en Grimbergen en speelt al vanaf zijn vijfde gitaar. Toch haalde hij eerst nog een architectuurdiploma aan de VUB voor hij naar het conservatorium van Antwerpen trok. ‘Mijn thesis ging onder meer over hoe je met een minimaal aantal componenten zo veel mogelijk configuraties kan maken. Dat duurzame concept keert terug in mijn composities.’ In het laatste jaar van zijn muziekstudies bij Stian Westerhus in Noorwegen onttrok Pauwels zich vervolgens aan alle genre-indelingen en voorschriften in de muziek. ‘Dat was een sleutelmoment. Op een school moet je je bepaalde stijlen en conventies eigen proberen te maken. In Noorwegen ben ik tot de constatatie gekomen dat er niet echt regels zijn als je je eigen muziek maakt. Toen ik terugkwam, ben ik solo beginnen te spelen en was het zaadje geplant.’ Zeg dus niet zomaar jazz tegen Pauwels’ creaties. ‘Muziek die buiten de lijntjes kleurt, wordt tegenwoordig snel als jazz beschouwd, waardoor dat een containerbegrip dreigt te worden.’

Interactie en improvisatie

Toch is Early Life Forms misschien wel de meest jazzy constellatie waar Pauwels in speelt. Al vertrekken de filmische composities vaak vanuit een groove of melodie die hij aanstekelijk genoeg vindt om te herhalen en op te variëren, en kan je ook invloeden van funk, latin of rock horen. Hoe zal dat op het podium klinken? ‘De stukken op de plaat zijn echt voor de allereerste keer uitgevoerd op die avond met Marc Ribot. Het waren letterlijk de eerste bestaansvormen van die muziek. Het is dus in ieder geval de bedoeling dat ons samenspel nog altijd fris en jeugdig aanvoelt. We zetten in op interactie en improvisatie. We gaan zeker het materiaal van de plaat spelen, maar ik heb ondertussen ook nog wat nieuwe ideeën, dus de kans bestaat dat we ook nieuwe muziek gaan spelen.’ Marc Ribot zal ondertussen van aan de overkant van de oceaan goedkeurend toekijken. ‘Toen ik carte blanche kreeg Vitja Pauwels stelt zijn band Early Life Forms voor Muziek die buiten de lijntjes kleurt Wie het parcours van gitarist Vitja Pauwels op de voet wil volgen, moet er de pas in houden. In de Lijsterbes speelt hij met zijn nieuwe band Early Life Forms, die ontstond na een gedenkwaardig concert met de Amerikaanse grootmeester Marc Ribot. om dat droomproject in Mechelen voor te stellen, heb ik Marc Ribot uitgenodigd omdat hij een van mijn favoriete gitaristen is. Hoewel we voor het concert niet veel méér voorbereiding hadden dan een soundcheck, was er meteen vertrouwen en connectie. Tijdens het optreden in het kader van Jazzlab van de Lijsterbes, zal Ribot er niet bij zijn, maar Pauwels houdt wel contact met hem. ‘Hij woont in New York, dus het is niet mogelijk om hem er constant bij te vragen, maar ik speel in februari ook een supportact voor zijn groep Ceramic Dog in de Roma, en we hebben een gemeenschappelijke boeker, dus we staan in contact met elkaar.’

Michaël Bellon