submenu

Karlijn Sileghem over theatervoorstelling Papin - 14/10/2020

‘Hoe worden gewone mensen misdadigers?’

Een moordzaak die in het begin van de vorige eeuw heel Frankrijk in de ban hield. Dat is voor actrices Karlijn Sileghem, Tania Van der Sanden, Ilse de Koe en muzikant Nils De Caster de inspiratiebron voor een tragikomisch stuk over leegte die woede wordt.

Tania Van der Sanden is als actrice verbonden aan theater Malpertuis. Je kent haar ongetwijfeld van televisiereeksen als 'Het eiland' of 'In de gloria'. Ilse De Koe is bekend van theatergezelschap Studio Orka en reeksen als 'Bevergem' en 'Iedereen beroemd'. Karlijn Sileghem speelde onder meer voor Het Toneelhuis,en in de tv-reeksen 'Katarakt' en 'Het Peulengaleis'. Sileghem heeft ook haar eigen vzw Maquis, waarmee ze al samenwerkte met Nils De Caster in Onnozele, naar een boek van Bart Moeyaert. Dit viertal haalt in Papin nu inspiratie bij waargebeurde feiten.

Waarom koos je ervoor om met deze mensen samen te werken?

Karlijn Sileghem: ‘We zijn bevriend met elkaar, we discussiëren graag, vertrouwen elkaar en onze speelstijl is een beetje hetzelfde. Tania, Ilse en ik zijn alle drie echte ‘spelers’, die voluit willen gaan en zoeken naar een goede mix tussen humor en tragiek. Je zou kunnen zeggen dat we plezier en humor vinden als we de onmacht en de miserie van mensen in de verf zetten (lacht). Met Nils heb ik al samengespeeld bij Maquis. Zijn kennis als muzikant en zijn theatrale voeling zijn heel belangrijk. Ik speel in het stuk een tirannieke ex-operazangeres en hij speelt mijn muzikale zoon. Tania en Ilse spelen de twee zussen die als dienstmeisje bij hen inwonen. De ingewikkelde verhouding die de twee zussen hebben, vraagt het vertrouwen, de intimiteit en de zotte fantasie die zij hebben.’

De titel 'Papin' verwijst naar de naam van een zusterpaar dat echt heeft bestaan.

Sileghem: ‘Tijdens de zoektocht naar materiaal stootte ik op een gegeven moment op een artikel over twee Franse zussen die een gruwelijke misdaad pleegden in het jaar 1933. Die meisjes waren in dienst bij een welgestelde familie. In hun eenzaamheid en vertwijfeling – dat maak ik er tenminste van – waren zij ook een liefdesrelatie met elkaar begonnen. Het waren dus twee zussen met een incestueuze relatie.’‘ Op een gegeven moment vermoordden zij de moeder en de dochter des huizes op een gruwelijke manier. Die gebeurtenis heeft Frankrijk destijds geschokt. De meisjes zijn gearresteerd, maar ze hebben nooit verteld waarom ze deden wat ze deden. Er was waarschijnlijk een psychiatrische problematiek mee gemoeid, maar naar de juiste reden kan je alleen maar gissen. Is het een soort drift geweest, een psychose of een wraakactie? Wat drijft iemand dat hij of zij zo’n misstap zet? Dat fascineerde mij.’

Heeft het verhaal je ook getroffen omdat het geen uitkomst heeft?

Sileghem: ‘Ja, ik zag verloren mensen in onzekerheid en eenzaamheid, en ik legde de link tussen dat verleden en onze tijd nu, waarin onzekerheid, identiteit en onverdraagzaamheid ook zo’n grote rol spelen. Hoe kunnen twee heel gewone mensen misdadigers worden? Hoe kan iemand de beslissing nemen te radicaliseren? Dat zijn vragen die mij enorm bezighouden en die we probeerden te onderzoeken. Met een grote compassie voor de mens.’

Met die elementen heb je zelf een heel nieuw stuk geschreven?

Sileghem: ‘Dat klopt. Het stuk gaat over een huis – het huis Papin – waarin een operazangeres woont die vroeger veel succes had. Ze is een dominante, tirannieke, narcistische dame die haar zoon onderdrukt – hoewel die twee uiteindelijk wel een goede verstandhouding hebben. De balans wordt verstoord zodra de twee diensters in het huis komen werken.’

‘Het huis Papin is een onbestemde plek. We hebben gekozen voor een sprookjesvorm, maar dan zoals sprookjes oorspronkelijk bedoeld zijn. Dus niet alleen voor kinderen, maar als een vorm om maatschappelijke thema’s of gebeurtenissen die mensen angst aanjagen bespreekbaar te maken. Eigenlijk zijn alle personages egoïstisch en heel erg op hun eigen leefwereld gesteld. Ze denken allemaal na over hun identiteit. ‘Heb je mij bezig gezien? Was het mooi wat ik gedaan heb?’ De zoon wil zich ontwikkelen met zijn muziek, maar de moeder vindt wat hij doet onder hun niveau. Het stuk gaat dus ook over dromen die onderdrukt worden.’

‘Maar sprookjes zijn niet alleen verhalen met een morele inslag. Ze leiden ook tot een catharsis en kunnen hoop en troost geven. Het einde van ons stuk is dus niet zo fataal als de realiteit. Er is ruimte voor poëtische tragiek en geestig drama. De humor is soms zwarte humor, soms pure slapstick, soms comedy. En de muziek evolueert ook mee.’

Corona heeft ook jullie repetitieproces gedwarsboomd.

Sileghem: ‘We hebben veel gediscussieerd over hoe we het zouden aanpakken. Wat we nu in het najaar laten zien, zal eerder een work in progress zijn. Een ludieke lezing of een hoorspel waarin al muziek zit, waarin scènes gespeeld worden, maar waarin we ook een inkijk geven in de manier waarop onze voorstelling tot stand komt. Ook dat wordt hopelijk een spannend verhaal. Zodra er weer volop geboekt kan worden, hopen we de voorstelling in volle glorie te kunnen spelen.’

Tekst: Michaël Bellon

Foto: Tine De Wilde

Uit: Lijsterbeskrant oktober 2020

 


Bekijk ook